Σε εκτενές ρεπορτάζ του, το Politico εξετάζει το θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και με αφορμή την υπόθεση, εστιάζει στην ταχύτατα αναπτυσσόμενη αγορά ευεξίας, αναζωογόνησης και μακροζωίας στην Ελλάδα. Το άρθρο περιγράφει έναν κλάδο που έχει εξελιχθεί σε σημαντική οικονομική δραστηριότητα, ενώ παράλληλα θέτει ζητήματα σχετικά με την εποπτεία ορισμένων υπηρεσιών και ιατρικών πράξεων. Στο επίκεντρο βρίσκονται κλινικές και δομές που προσφέρουν υπηρεσίες όπως ορμονική «εξισορρόπηση», προγράμματα αποτοξίνωσης, ολιστικές θεραπείες και σαμανικές πρακτικές, σε μια αγορά όπου οι υπηρεσίες μακροζωίας και αναγεννητικής ιατρικής παρουσιάζονται, ως ένας διεθνώς αναπτυσσόμενος τομέας.
Η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς του ρεπορτάζ. Ο 54χρονος τραγουδιστής πέθανε από καρδιακή ανακοπή στις αρχές Σεπτεμβρίου, ενώ υποβαλλόταν σε πλασμαφαίρεση, διαδικασία που χρησιμοποιείται συνήθως για τη θεραπεία ορισμένων αυτοάνοσων νοσημάτων, αλλά προσφέρεται επίσης από κλινικές ευεξίας ως μέθοδος «αποτοξίνωσης» ολόκληρου του οργανισμού, με στόχο, την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε σε ιδιωτική κλινική στο κέντρο της Αθήνας, η οποία, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, δεν είχε άδεια για να πραγματοποιεί τη συγκεκριμένη πράξη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις συνθήκες που ακολούθησαν την κατάρρευση του τραγουδιστή. Σύμφωνα με καταθέσεις που έχουν συγκεντρώσει οι δικαστικές και αστυνομικές αρχές, μεσολάβησαν 87 λεπτά από τη στιγμή που ο Μαζωνάκης έχασε τις αισθήσεις του, έως την κλήση στο ΕΚΑΒ. Παράλληλα, οι αρχές διαπίστωσαν, ότι μέλη του προσωπικού της κλινικής είχαν πραγματοποιήσει διαδικτυακές αναζητήσεις για οδηγίες σχετικά με επείγουσα ανάνηψη. Για την υπόθεση έχουν προφυλακιστεί οι δύο γιατροί που συνδέονται με τη δομή και αντιμετωπίζουν ποινικές κατηγορίες, μεταξύ άλλων για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο. Ο Ηλίας Θεοδωρόπουλος υποστηρίζει, ότι δεν είχε άμεση συμμετοχή στη διαδικασία, καθώς ο Μαζωνάκης ήταν ασθενής της συζύγου του, ενώ η Ιωάννα Γάκα έχει δηλώσει, ότι ακολούθησε τα προβλεπόμενα ιατρικά πρωτόκολλα.
Το ιατρείο όπου πραγματοποιήθηκε η πλασμαφαίρεση είχε απασχολήσει και στο παρελθόν τις αρμόδιες αρχές. Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών αναφέρει, ότι είχαν πραγματοποιηθεί επιτόπιοι έλεγχοι στη συγκεκριμένη δομή και ότι είχε επιβληθεί πρόστιμο για παραβάσεις. Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τίθεται το ερώτημα, πώς μια δομή που είχε ήδη βρεθεί στο πεδίο των ελέγχων μπορούσε να πραγματοποιεί μια διαδικασία για την οποία, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, δε διέθετε την απαιτούμενη άδεια, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Το ρεπορτάζ παρουσιάζει στη συνέχεια σειρά ευρημάτων της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας από τον ευρύτερο χώρο της ιδιωτικής υγείας και αισθητικής. Μεταξύ των περιπτώσεων που έχουν εντοπιστεί περιλαμβάνονται αισθητικά κέντρα, όπου πραγματοποιούνταν μεταμοσχεύσεις μαλλιών χωρίς την παρουσία δερματολόγων, τράπεζες βλαστοκυττάρων που λειτουργούσαν χωρίς την απαιτούμενη άδεια, γιατροί που φέρονται να εξέδιδαν συνταγές μέσω διαδικτύου χωρίς προηγούμενη φυσική εξέταση ασθενούς και κλινικές που λειτουργούσαν χωρίς την παρουσία γιατρού. Παράλληλα, ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος έχει ζητήσει αυστηρότερη εφαρμογή της νομοθεσίας απέναντι σε παραπλανητικές διαφημίσεις ιατρικών πράξεων, θεραπειών και υπηρεσιών υγείας.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζει το άρθρο, είναι ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται η εποπτεία του κλάδου. Η κατάργηση του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας και η μεταφορά αρμοδιοτήτων σε άλλους φορείς, μεταξύ των οποίων η Εθνική Αρχή Διαφάνειας και οι Ιατρικοί Σύλλογοι, έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης. Το ρεπορτάζ αναφέρεται στην κριτική που έχει ασκηθεί από την αντιπολίτευση και ειδικούς στον χώρο της υγείας για τα κενά εποπτείας, ενώ καταγράφει και τη θέση του Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος αρχικά δήλωσε, ότι δε θα ήταν αντίθετος στην επανασύσταση του ΣΕΥΥΠ και στη συνέχεια υποστήριξε, ότι οι ελεγκτικές αρμοδιότητες δεν εξαφανίστηκαν, αλλά μεταφέρθηκαν στο νέο σύστημα εποπτείας.
Παράλληλα, ο Γεωργιάδης παρουσιάζεται ως υποστηρικτής της ανάπτυξης του τομέα της μακροζωίας στην Ελλάδα. Έχει επισκεφθεί κλινική μακροζωίας στην Αττική και έχει ζητήσει επενδύσεις στον ελληνικό τομέα υγείας με στόχο, μεταξύ άλλων, την προσέλκυση επισκεπτών υψηλού εισοδήματος, από τη Μέση Ανατολή. Έχει επίσης μιλήσει δημόσια για υπηρεσίες αντιγήρανσης, μεταμόσχευσης μαλλιών και Botox. Μετά τις αντιδράσεις που ακολούθησαν το θάνατο του Μαζωνάκη, ανακοίνωσε τη σύσταση επιτροπής για τη δημιουργία σαφούς θεσμικού πλαισίου που θα καλύπτει τις υπηρεσίες μακροζωίας, την αναγεννητική ιατρική και τις σχετικές ιατρικές διαδικασίες. Ο ίδιος έχει δηλώσει, ότι δεν πρόκειται να απαγορεύσει τις υπηρεσίες μακροζωία στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας, ότι πρόκειται για διεθνώς αναπτυσσόμενο κλάδο και ότι αντίστοιχες υπηρεσίες αναπτύσσονται σε χώρες όπως η Γερμανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Τουρκία.
Το άρθρο αναφέρεται ακόμη στην παλαιότερη εμπορική δραστηριότητα του υπουργού Υγείας σε τηλεοπτικό κανάλι πωλήσεων, όπου είχε προωθήσει, μεταξύ άλλων, τα λεγόμενα «νανοβιονικά γιλέκα». Τα προϊόντα παρουσιάζονταν με ισχυρισμούς σχετικά με την αντιμετώπιση του πόνου. Ο Γεωργιάδης έχει χαρακτηρίσει τη συγκεκριμένη δραστηριότητα «λάθος του παρελθόντος» και έχει υποστηρίξει, ότι τα προϊόντα είχαν επιλεγεί για εμπορικούς λόγους.
Στο νέο πλαίσιο ελέγχου που προωθείται από το υπουργείο Υγείας περιλαμβάνεται το Medwatch, ένα εργαλείο που αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για τον εντοπισμό ιατρικών διαφημίσεων και αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τη διασταύρωσή τους με τα στοιχεία και τις άδειες, των επαγγελματιών υγείας. Παράλληλα, προβλέπεται εφαρμογή με QR code, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν, να ελέγχουν στοιχεία σχετικά με μια κλινική και τον επαγγελματία που παρέχει τις υπηρεσίες. Η κυβέρνηση παρουσιάζει τα εργαλεία αυτά ως μέρος μιας προσπάθειας να περιοριστούν οι παραπλανητικές διαφημίσεις και να ενισχυθεί η διαφάνεια στο χώρο.
Ο καθηγητής Ηλίας Μόσιαλος, διευθυντής του LSE Health, θέτει ωστόσο ένα διαφορετικό ζήτημα, τον έλεγχο δηλαδή της ποιότητας της περίθαλψης. Όπως επισημαίνει, το Medwatch και η εφαρμογή QR μπορούν να απαντήσουν στο ερώτημα εάν μια κλινική έχει άδεια και εάν η διαφήμισή της είναι σύννομη, αλλά δεν απαντούν στο τι ποιότητα υπηρεσιών παρέχεται μέσα σε μια αδειοδοτημένη κλινική. Ο ίδιος αναφέρεται στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, που καθιερώθηκε στην Ελλάδα την περίοδο 2010-2011, υποστηρίζοντας, ότι η χώρα προχώρησε τότε σημαντικά, αλλά δεν ολοκλήρωσε αντίστοιχα την ψηφιακή οργάνωση του συστήματος υγείας και την αξιοποίηση των δεδομένων για συστηματικό έλεγχο της ποιότητας. Συνδέει το ζήτημα και με την ανάγκη σχεδιασμού για τις ειδικότητες και τις δεξιότητες που θα χρειαστεί η χώρα τα επόμενα χρόνια, καθώς ο πληθυσμός της αναμένεται να είναι μικρότερος και γηραιότερος.
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι, ότι η υπόθεση Μαζωνάκη έφερε στην επιφάνεια μια αγορά που αναπτύσσεται γύρω από τη μακροζωία, την αντιγήρανση και την ευεξία, ενώ το θεσμικό πλαίσιο και οι μηχανισμοί ελέγχου βρίσκονται σε διαδικασία επαναπροσδιορισμού. Η κυβέρνηση επιχειρεί, να διαμορφώσει κανόνες για τον κλάδο και να ενισχύσει τον έλεγχο της διαφήμισης και της αδειοδότησης, ενώ ειδικοί και ιατρικοί φορείς θέτουν επιπλέον το ζήτημα της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Στο μεταξύ, η δικαστική έρευνα για το θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη εξετάζει ξεχωριστά τις συνθήκες της διαδικασίας, την αντιμετώπιση της κατάρρευσής του και το χρονικό κενό, μέχρι την κλήση του ΕΚΑΒ.
Ηλεκτρονική Εφημερίδα
